" فيلترينگ " همانگونه كه ميتواند برخي از سايتهاي غير مفيد و غير اخلاقي را مسدود سازد، ميتواند سايتهاي مفيد و سالم را از دسترس كاربران دور كند.
به گفته آگاهان ،فيلترينگ اگر صحيح به كار گرفته نشودچرخه صحيح اطلاع رساني را دچار اختلال خواهد كرد و در اين صورت زيانهاي ناشي از فقدان اطلاعات صحيح براي جوامع بشري بسيار بيشتر خواهد بود.
عمده دلايل فيلتر كردن اينترنت در كشورهاي مختلف را ميتوان در چهار تقسيم بندي كلي گنجاند: "مسائل سياسي"، " مسائل اجتماعي"، " مسائل امنيتي " و "مسائل اخلاقي ".
آنچه باعث تفاوت مبنايي هر كشور براي فيلترينگ ميشود، ارزشهاي بنيادين مورد توجه در هر مقوله در آن كشورهااست.
در مجموع ميتوان گفت تعداد كشورهايي كه در منطقه و جهان به نحوي با مساله فيلترينگ و سانسور در اينترنت مواجه هستند نسبتا قابل توجه است.
كشورهايي مانند سوئد، فرانسه وآلمان در قاره اروپا و كشورهايي مانند هند،عربستان، كوبا، كره جنوبي، مالزي و در مجموع آسيا به عنوان بزرگترين قاره دنيا و نيز كانادا داراي گستردهترين ميزان تنوع فيلترينگ ميباشند.
عربستان،كويت و مصر از كشورهاي همسايه ايران هستند كه فيلترينگ شديدي را در كشورهاي خود ايجادكرده اند.
گزارش زير بر تجارب ديگر كشورها در امر فيلترينگ مروري اجمالي دارد.
***عربستان سعودي
در بخشي از تحقيقي كه در دانشكده حقوق دانشگاه "هاروارد" در آمريكا در زمينه فيلتر كردن سايتهاي اينترنتي در سال گذشته انجام شد، مشخص شد كه "عربستان سعودي " يكي از بالاترين رتبهها را در فيلترينگ سايتهاي اينتر نتي دارد. سايتهاي فيلتر شده در عربستان علاوه بر سايتهاي غيراخلاقي، برخي سايتهاي مذهبي، پزشكي، فكاهي، فيلم و موسيقي را نيز شامل ميشوند.
اين بررسي نشان ميدهد كه سايتهاي غير اخلاقي بيش از ساير سايتها فيلتر ميشوند و در مجموع حدود ۸۶درصد از سايتهاي غير اخلاقي در عربستان غيرقابل دسترس هستند.
بر پايه اين آمار ۲۴۶سايت كه راجع به مذاهب مختلف مطلب و گزارش ارائه ميدهند و نيز تعدادي سايت پزشكي از جمله سايتهايي كه كه درباره روشهاي سقط جنين توضيحاتي داشته اند، فيلتر شده اند.
برخي از سايتهاي فيلترشده مربوط به زنان است و از جمله سايتهايي است كه به صورت عمومي مباحث مربوط به زنان را دنبال ميكنند كه اين نكته با توجه به محدوديتهايي كه در عربستان براي زنان وجود دارد چندان غير منتظره نيست.
در بين سايتهاي مورد بررسي در گزارش يادشده ۸۱سايت مطالب صرفا فكاهي و ۲۵۱سايت درباره فيلم و موسيقي، اطلاعات ارائه ميكردند كه همگي جزو سايت هاي فيلتر شده هستند.
سايتهايي نيز كه به ارائه موارد منفي از دولت و كشور عربستان ميپردازند يا با سياستهاي كلي عربستان درخاورميانه هم خواني ندارند نيز جزو سايت هاي فيلتر شدهاند (مانند سايتهاي سازمان عفو بينالملل وجنبش حزب الله وبلاگهاي شخصي افراد نيز همگي فيلتر هستند و دسترسي به آنها به سادگي امكان پذير نيست.
بر پايه اين گزارش هم چنين سايتهايي كه به كاربر اجازه ميدهند تا با استفاده از آنهااز فيلترها عبور كند همگي فيلتر شده اند.
نكته قابل توجه آن كه در ميان سايتهاي فيلتر نشده، بسياري سايتهاي خبري ، سايتهاي دولتي آمريكا و اسرائيل (به جز يك مورد) قراردارند.
درپايان اين تحقيق به سه نكته اشاره شده است:اول آنكه دولت عربستان در مورد فيلتركردن سايتها (چه غيراخلاقي و چه موارد ديگر) بسيار جدي است.
دومين نكته اين است كه به خاطر وضعيت متمركز ارائه خدمات اينترنت در اين كشور، فيلتركردن به سادگي عملي است.
و آخر اينكه، سايتهايي كه از مواردي غيراز موارد غيراخلاقي فيلتر شدهاند، جزو سايتهاي پرطرفدار در كشورهاي ديگر هستند.
موثر بودن فيلتركردن در عربستان علاوه بر منحصر بودن ارائه خدمات اينترنتي در دست دولت، به خاطر منعطف بودن سيستم فيلترينك نيز ميباشد. مثلا اين كه سايتهايي كه قدرت فرار از سيستم فيلترينك را فراهم ميكنند نيز فيلتر ميشوند تا حدودي به ضمانت اجرايي سيستم فيلترينك كمك ميكند. اگرچه هميشه راههايي براي دورزدن سيستمهاي فيلترينگ وجوددارد كه كاربران در كوتاه مدت ميتواننداز آنها استفاده كنند تاهنگامي كه مسوولين فيلترينك خود رادرآن زمينه به روز كنند.
***چين
كشور "چين " نيز در زمان حاضر در صدر جدول فيلترينگ سايتهاي اينترنتي قرار دارد.
ازجمله مواردي كه دولت چين به آن حساس است، ميتوان به استقلال تايوان و تبت ، خشونت پليس ، واقعه تاريخي ميدان "تيانمن " در ،۱۹۸۹پورنوگرافي ، سايتهاي "بي بيسي" و "ويكي پديا" اشاره كرد.
گفته ميشود چين اخيرا شيوه خاصي از فيلترينگ رادر سايت "گوگل" اعمال ميكند.به اين نحو كه موتور جستجوگر گوگل بنا به تقاضاي مقامهاي چين از ارائه برخي سايتها در جستجوهاي كاربران چيني خودداري ميكند.يعني ممكن است جستجوي واژهاي كه در چين ناممكن و بينتيجه است در مكان جغرافيايي ديگري نتايج بسيار متفاوتي داشته باشد. البته تاكنون مسئولان گوگل اين موضوع را تاييد نكرده اند.
اغلب كاربران اينترنتي چين براي نشان دادن اعتراض خود عليه سيستم فيلترينگ و سانسور اينترنتي در اين كشور ترجيح ميدهند كه ديدگاههاي مخالف خود را به صورت ناشناس و بانامهاي متفاوت ابراز كنند كه شيوه امني براي آنها محسوب ميشود،زيرا هنوز از حق ناشناس ماندن در فضاي "سايبر" برخوردارند.
مسدود كردن سايت اشتراك عكس "فليكر" به دليل ارسال تصاويري از كشتار ميدان "تيانمن "در سال ، ۱۹۸۹يكي از بارزترين تلاشهاي چين براي كنترل سايتهاي اينترنتي است.
ويكي پديا و جمعي از وب سايتهاي معروف ديگر، اغلب سايتهاي خبري و وبلاك هاي شخصي نيز مشمول فيلترينگ در اين كشور هستند.
چين سيستم پيچيدهاي از فيلترها و ارتشي از دهها هزار كنترلكننده انساني را به كار برده كه بر اعمال ۱۴۰ميليون كاربر اينترنتي اين كشور نظارت ميكنند. دولت اين كشور اين دستگاه نظارتي را كه به نام "ديوار آتش بزرك " شناخته شده ، براي ايجاد يك "محيط سالم اينترنتي " براي مردم اين كشور ضروري ميداند.
كاربران چيني در اعتراض به مسدود شدن "فليكر" لينكهاي بسياري در وبلاكها و چت رومها گذاشتند كه نحوه گذشتن از فيلترها و مشاهده عكسهاي اين سايت را شرح ميداد و در كنار آنها نيز مطالبي عليه سانسور فليكر منتشر كردند.
***ساير كشورها
گزارش دانشگاه هاروراد هم چنين درباره ساير كشورها نشان ميدهدكه در "ويتنام" فيلترينك بيشتر در مورد سايتهايي اعمال ميشود كه مطالبي بر خلاف دولت مينويسند.
در "ازبكستان "اغلب سايتهاي طرفداران آزادي رسانهها و معترضان به عدم رعايت حقوق بشر فيلتر ميشود.
در كره جنوبي بيشترين حساسيت روي مسائل همسايه شمالي اين كشور (كره شمالي ) است.
در اكثر كشورهاي اروپايي از جمله "انگليس " فيلترينك بيشتر بر روي مسائلي مانند پورنوگرافي كودكان ، نژاد پرستي و مسائل تروريستي اعمال ميشود.
در "كانادا" و "استراليا "نيز ماجرا كم و بيش مانند اروپاست .
كوبا و كره شمالي (دو كشور كمونيست )داراي كمترين تعداد كاربر اينترنت در قاره آمريكا و آسياهستند كه همان تعداد كم مشترك نيز مجبور به استفاده از اينترنت دولتي "كاملا فيلتر شده" هستند.
موارد فوق نشان ميدهد كه اغلب كشورهاي جهان به نوعي از فيلترينگ براي كنترل سايتهاي مورد نظر خود استفاده ميكنند.
***گزارش مركز پژوهشهاي مجلس
به گزارش دفتر اطلاع رساني مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، دفتر مطالعات ارتباطات و فناوريهاي نوين اين مركز در يك مطالعه تطبيقي اقدامات تعدادي از كشورهاي مختلف در زمينه فيلترينك اينترنت را مورد بررسي قرارداد.
بر پايه اين گزارش ،در عربستان سعودي ستون فقرات اينترنت در انحصار دولت است و بالغ بر " ۱۰پراكسي دولتي " تمامي ارتباطات اينترنتي را كنترل ميكنند.
در چين نيز ستون فقرات اينترنت در اختيار ۷مركز است كه همه آنها تحت تملك و اختيار نهادهاي مختلف دولتي هستند و در كنار مسدود كردن مستقيم وب سايتهاي ممنوعه، دسترسي به آنها را نيز كنترل ميكنند و با رديابي و شناسايي شخص مسئول، وي را دستگير و مجازات ميكنند.
بر اساس اين گزارش كشورهاي عضو اتحاديه اروپا نيز برنامههاي چهار ساله اي براي كاربري امن تر اينترنت و فناوريهاي "آن لاين" نوين طي سالهاي ۲۰۰۲تا ۲۰۰۸اجرا كرده اند.
مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي همچنين با برشمردن تمهيدات قانوني آمريكا براي كنترل اينترنت خاطرنشان ساخت كه" تعقيب و پيگرد جدي محتواي مستهجن، غيرقانوني و تحميل ضمانت اجراهاي كيفري و غيركيفري تحميل مسئوليت براي نگهداري محتواي مستهجن غيرقانوني اينترنتي طراحي شيوههايي براي كنترل دسترسي كودكان به محتواهاي مستهجن، الزام كاربران به نگهداري سوابق، كمك گرفتن از اشخاص عادي براي شناسايي محتواهاي زيان بار و اعمال سياست رهيافتهاي خود تنظيمي از جمله سياستهاي قانوني و رگولاتوري ايالات متحده براي كنترل اينترنت هستند."
منبع : ایرنا
محوریت وبلاگ فیزیکه اما سعی میکنم مطالب جالب از عناوین دیگه هم قرار بدم .
با تشکر از توجه و انتخاب شما.
مدیریت وبلاگ
: : محمد میرزایی : :
